23/01/2021 u 00:00 h
Dan.Dan.
StoryEditor

Rasa mirnog temperamenta i boljih prinosa

Masnoća mlijeka kod „francuske alpine” je od 2,8 do 3,6 odsto mliječne masti, dok je kod „mursija granade” u zimskom periodu oko 5,5 odsto
Na imanju porodice Rakočević u mjestu Sela – Prekobrđe, uvijek su držali stoku, pa je Veliša, koji je kao dijete najviše pomagao, riješio da iskoristi zemlju svojih predaka i prije tri godine je uvezao iz Španije u Crnu Goru koze rase „mursija granada”. Ovaj vrijedni domaćin, tokom ljeta je ugostitelj, i tako već četvrt vijeka. Četiri mjeseca radi na moru, a sedam, osam mjeseci da ne bi bio besposlen, odlučio je da iskoristi ogromno imanje koje mu je đedovina.
– Prije sedam godina, kupio sam prvo oko 100 koza rase „francuska alpina”, koje sam držao sve do 2017. godine, da bi iste godine riješio da iz Španije uvezem rasu „mursija granada”. U Budvi i Nikšiću je u međuvremenu formirano još dvije farme koza ove rase – kaže Božović.
Na ideju da uzgaja baš ove koze došao je zahvaljujući prijatelju iz Danilovgrada, koji je o ovim životinjama čitao na internetu. Velišu nije bilo teško nagovoriti da uveze ove koze jer ova rasa daje kvalitetno mlijeko.
– Činjenica je da „mursija granada” daje mlijeko veće masnoće, nego koze koje se uglavnom drže kod nas. Za početak sam uvezao 110 grla. Koliko je ova rasa cijenjena govori podatak da kod nas „francusku alpinu” možete da kupite po cijeni od 80 do 150 eura, dok me je žensko jare „mursija granade” kada se sve sabere, sa svim analizama i transportom koštalo oko 500 eura. Na našem tržištu danas dostiže cijenu od 250 do 300 eura – priča Rakočević.
Da bi mlijeko bilo kvalitetno, i ishrana mora biti odlična. Veliša objašnjava da se i odgoj ove koze takođe razlikuju u odnosu na ostale rase.
– Masnoća mlijeka kod „francuske alpine” je od 2,8 do 3,6 odsto mliječne masti, dok je kod „mursija granade” u zimskom periodu oko 5,5 odsto. U prosjeku daju po tri litre mlijeka, kao i ostale rase. Razlika u kvalitetu mlijeka reflektuje se i u količini koja je potrebna za pravljenje sira. Ako za dobijanje kilograma sira od rase „alpina” treba oko osam litara, od „mursija granada” je potrebno od pet i po do šest litara mlijeka. Ovu rasu karakteriše manji rast odnosno dostižu manju tjelesnu težinu, te samim tim manje hrane uzimaju. Mirnijeg su temperamenta od ostalih rasa, ne kreću se puno, ne udaljava se mnogo od čovjeka, i privržena je uzgajivaču. Čim padne mrak, ne izlaze iz štale, pa čak i da bude otvorena. Ova koza se neće udaljiti od kuće, što je nevjerovatno. Takođe, nije probirljiva u ishrani. Na to utiče činjenica da dolazi sa juga Španije, gdje su predjeli oskudni zelenilom, skoro i da nema vegetacije usljed visoke tmperature – objasnio je Rakočević.
Što se kvaliteta mesa tiče ova rasa se i tu razlikuje od ostalih, njihova jarad su debela kao jagnjad, kosti su im tanje i imaju dobar randmam mesa, odnos mrtve i žive vage. Mnogo su lakše za držanje, njihova ishrana tokom ljeta bazirana je na pašu, dok se zimi hrane sijenom i žitaricama – objašnjava uzgajivač.
Rakočević kaže da s obzirom da dolaze iz toplijih krajeva, štale u kojima one borave moraju biti dobro izolovane i temperatura u njima mora da bude mnogo viša, te da je za koze idealna ona između pet i 15 stepeni, dok je prilikom jarenja poželjno da bude i viša, odnosno između 18 i 25 stepeni Celzijusovih.
Naš domaćin kaže da mu se isplati da drži ove koze, jer pored toga što od njih dobija mlijeko, a od njega pravi i prerađevine, zarađuje i od jarčeva za priplod. Kaže, za klanje prodaje samo kada ima viška.
– U ponudi imamo mlijeko, sir, kajmak i surutku, koje plasiramo preko Fejsbuk grupe „Kupujmo domaće, podržimo male proizvođače u Crnoj Gori”. U ovom trenutku imam oko 70 koza, dok sam u jednom momentu imao čak 350 grla – zaključuje Božović.
D.LjUCOVIĆ


Nema sezonskog parenja
U februaru, pa do početka marta, na svijet dolaze jarići. Rakočević kaže da je do sada koze puštao da se pare samo jednom godišnje.
– Ove godine planiram da određeni broj koza parim u junu kako bih imao tokom cijele godine mlijeka, tako da će se koziti i u novembru. Ovo je specifična rasa koza kod koje nema sezonskog parenja, kao kod ostalih rasa, pare se od avgusta do novembra. U zavisnosti od grla ova rasa koza se muze od 270 do 300 dana. Prednost je da koliko god da joj dajete hrane i kako god da je držite, kad joj jare oživi ona prekida mlijeko sama. Sve koze nose jare 154 dana, dok ova nosi 146 dana – zaključuje Rakočević.

Izdvojeno

30. jul 2021 06:22