Večeras sjednica SB o Kosovu: Učestvuju Brnabić i Osmani

U Njujorku se danas održava sjednica Savjeta bezbjednosti Ujedinjenih nacija (UN) povodom Izveštaja o radu Misije Ujedinjenih nacija na Kosovu (UNMIK).

Stigle su zvanične potvrde iz Beograda i Prištine da će sjednici prisustvovati srpska premijerka Ana Brnabić i kosovska predsednica Vjosa Osmani.

Juče se oglasila Vlada Srbije, sa navodima da će premijerka, Ana Brnabić, predstavljati Srbiju na sednici SB UN-a. 

Nakon sjednice, planiran je sastanak premijerke i generalnog sekretara UN Antonija Gutereša.

Brnabić će se takođe sastajati uoči sednice, i to sa predstavnikom Brazila, zemlje koja je predsjedavajuća SB UN tokom oktobra, ambasadorom pri UN, Serđom Franka Daneseom.

I kosovska predsjednica juče je saopštila da je otputovala u Njujork, te da će predstavljati Kosovo.

Iz njenog kabineta već su najavli da će na ovoj sjednici da govori o političkim i bezbjednosnim dešavanjima na Kosovu, a nakon dešavanja u Banjskoj 24. septembra, odnosno kako to tumače iz Prištine "nakon teorističkog napada i čina agresije Srbije na Kosovo".

Navode i da će Osmani da govori o "posvećenosti republičkih institucija miru, bezbjednosti i dugoročnoj stabilnosti u regionu, kao i o bliskoj saradnji sa saveznicima i partnerima Kosova".

Ujedno su najavljeni sastanci i koordinacija sa "nekim od predstavnika zemalja saveznika" uoči sednice.

Na sjutrašnjoj sjednici biće predstavljen Izveštaj o radu UNMIK od 19. marta do 18. septembra, od strane šefica UNMIK-a, Karolin Zijade.

Riječ je o šestomjesečnom izvještaju generalnog sekretara UN, Antonija Gutereša.

Gutereš je naveo da "najoštrije osuđuje napade na međunarodne snage na terenu i upotrebu nasilja kao takvu".

- Pozivam sve strane da se uzdrže od preduzimanja jednostranih poteza koji bi mogli da dovedu do jačanja tenzija i dalje eskalacije. Eskalacija tenzija i bezbjednosni incidenti u maju i junu negativno su uticali na proces dijaloga koji ostaje jedini put za rešavanje svih otvorenih pitanja - naveo je Gutereš.

Do incidenata u maju i junu, koje Gutereš pominje u izvještaju, došlo je nakon što su novi gradonačelnici opština sa srpskom većinom, etnički Albanci izabrani na izborima koje su Srbi bojkotovali, ušli u zgrade lokalnih samouprava u Zvečanu, Leposaviću i Zubinom Potoku, uz pomoć kosovskih specijalaca.

U izvještaju, koji ne obuhvata period u kojem je došlo do oružanog sukoba grupe Srba i kosovske policije u selu Banjska, 24. septembra, Gutereš je napisao i da "zabrinjava" što strane nisu ostvarile značajan napredak u primeni Sporazuma o putu ka normalizaciji između Kosova i Srbije i što tek treba da se dogovore o redosledu primjene odredbi njegovog Implementacionog aneksa, o kojem su dve strane postigle saglasnost 18. marta u Ohridu.

- Nedostatak napretka u dijalogu nosi rizik od daljih tenzija i moguće eskalacije na terenu. Pozivam strane da potvrde istinsku posvećenost dijalogu uz posredovanje EU i da u potpunosti primjene sve do sada postignute sporazume - dodao je Gutereš.

On je naveo i da je "ključno pronaći rješenje za skoro održavanje vanrednih i inkluzivnih lokalnih izbora na Sjeveru Kosova, uz učešće Srba sa Kosova, kako bi se smanjile tenzije i krenulo napred".

Gutereš je u izveštaju pozdravio Deklaraciju o nestalim licima, koju su Beograd i Priština usvojili 2. maja u Briselu, u dijalogu uz posredovanje EU, i pozvao strane da u dobroj vjeri preduzmu sve neophodne mjere za sprovođenje odredbi tog dokumenta.

Gutereš je takođe ponovio poziv Vladi Kosova da sprovede presudu Ustavnog suda Kosova iz 2016. godine u vezi sa imovinom manastira Visoki Dečani.

- To bi bio znak značajne posvećenosti kosovske vlade podržavanju vladavine prava i ustavnog poretka i povećalo bi povjerenje javnosti u njene institucije - naveo je Gutereš.

Sjednica Saveta bezbednosti UN o radu UNMIK-a počeće sjutra u 21.00 po centralnoevropskom vremenu.

Od usvajanja Rezolucije 1244 SB UN, 10. juna 1999. godine, to tijelo je do 2018. o Kosovu raspravljalo četiri puta godišnje. U 2019. su bile tri sednice SB UN o Kosovu, dok se od 2020. održavaju po dvije sjednice godišnje.

Na sjednicama SB UN o radu UNMIK-a u prethodnih nekoliko godina, Srbiju su predstavljali ministri spoljnih poslova, Ivica Dačić i Nikola Selaković.