13/02/2021 u 00:00 h
Dan.Dan.
Preuzmite našu aplikaciju
Pratite nas na
Pridružite nam se na viber community
StoryEditor

Protiv eske još nema lijeka

Infekcije se ostvaruju na ranama od rezidbe na koje gljive dospijevaju kišom, vjetrom i priborom za rezidbu
-PIŠE: prof. dr Nedeljko LATINOVIĆ
Eska je oboljenje vinove loze koje se javlja širom svijeta i prouzrokuje smanjenje prinosa i uginuće biljaka. Ovo oboljenje se već duži niz godina javlja i u Crnoj Gori.
Eska je kompleksna bolest, jer je prouzrokuje veći broj patogenih gljiva, od kojih su najznačajnije Phaeomoniella chlamydospora, Phaeocremonium spp. i Fomitiporia spp. Ove fitopatogene gljive dovode do uništavanja sprovodnih sudova kroz koje prolazi voda i hranljive materije neophodne za rast i razvoj vinove loze. Zbog propadanja sprovodnih sudova dolazi do pojave simptoma na nadzemnom dijelu stabla i do propadanja čokota.
Simptomi su dosta raznovrsni. Javljaju se uglavnom na čokotima vinove loze koji su stariji od pet godina. Mogu biti spoljašnji i unutrašnji.
Spoljašnji simptomi se javljaju na listovima, u našim uslovima obično krajem juna i početkom jula. Obod lista i polja između lisnih nerava počinju da se suše, sasušeni djelovi dobijaju svijetlomrku boju, a oboljelo tkivo ograničeno je od zelenog zdravog tkiva lista karakterističnom, jasno izraženom ljubičastom linijom (hronična eska). Osim na listovima, spoljašnji simptomi eske se mogu ispoljavati i u vidu brze nekroze pojedinih lastara (akutna eska) ili svih lastara (apopleksija).
Infekcije se ostvaruju na ranama od rezidbe na koje gljive dospijevaju kišom, vjetrom i priborom za rezidbu.
Suzbijanje: U potpunosti efikasna mjera suzbijanja eska oboljenja još ne postoji. U svijetu se dosta radi na rješavanju ovog problema. Smatra se da sljedeće mjere mogu uticati na smanjenje šteta od ove bolesti: Uklanjanje zaraženih djelova drveta sa simptomima i njihovo spaljivanje;
Obnavljanje čokota razvijanjem bazalnih lastara - daje najbolje rezultate odmah kada se primjete prvi simptomi; Period rezidbe je veoma značajan, i ukoliko je moguće, rezidbu je potrebno sprovoditi kalendarski što kasnije (naravno prije početka vegatacije) tokom suvog vremena i sa niskim intenzitetom vjetra; Premazivanje presjeka od rezidbe specijalizovanim pastama i fungicidima da bi se spriječila infekcija koja se ostvaruje preko presjeka na čokotu nastalih nakon rezidbe; Primjena biofungicida na bazi Trichoderma sp. nakon rezidbe, kada su temperature preko 10 stepeni Celzijusa i obavezno barem 24 sata prije kiše.
U EU je registrovan preparat na bazi boskalida + piraklostrobina za zaštitu presjeka rana od rezidbe, ali za nanošenje ovog preparata je neophodna specijalizovana oprema.
(autor teksta je profesor Biotehničkog fakulteta UCG u Podgorici)


Izdvojeno

01. avgust 2021 18:14